Перейти к основному содержанию
урф-адетлеримизни унутмайыкъ

 

БАЛТА
Насреддин оджа бир кунь чокътан чокъ одун парлай. Акъшам ёрулып киргенде, одун
парлагъан ерде балтасыны унутып къалдыра. 
– Орталыкъ аманлыкъ. Бир шей олмаз, – деп юкъламагъа ята. 
Оджа саба тургъанынен кене одун парламакъ истей. Амма балтасыны тапып оламай. 
Къыдырмагъан тешиги къалмай. Дерсинъ, къанатланып учкъан. Ёкъ! Оджа озюни сыкъмай. 
Эки къолуны джебине сокъып, кой ичине чыкъа. Кой джемаатынынъ чокъусы тюкян
къарчыгъасына топлашкъанлар. Оджа оларнынъ янына келе. Селям-келямдан сонъ, озь
дердини айта башлай: 
– Мал дегенде, бабамдан къалма бир балтам бар эди. Бу гедже оны да хырсызлагъанлар. 
– Яландыр. 
– Яланны-маланны анъламам, ким алгъан олса да, балтаны ерине кетирип къойсын. Мен
къоркъузмакъ истемейим. Лякин талап этем. Балта еринде олсун. Балта тапылмагъаны
такъдирде фикиримде бир къурназлыкъ бар, оны япарым, эпинъизге къыйын олур. Сонъ, 
манъа джанынъыз агъырмасын, – дей. Шай дей де, адамларнынъ юрегине мых сокъып, эвине
къайта. 
Адамлар абдырашалар. Не япаджакъларыны бильмейлер. Оджанынъ фикириндеки
къурназлыкътан къоркъалар. Койге "Оджанынъ балтасыны ким де хырсызлагъан олса, 
къайтарсын! Сонъу ярамайджакъ", деген деллял къакъыла. Шу геджеси джемаат раатсыз
юкълай. 
Экинджи куню адамлар сабадан, кене тюкян къарчыгъасына топлангъанлар. Не олды
экен? Балта тапылдымы экен? – давасы чезильген арада, куле-куле Насреддин оджа келип
къала. 
Эр кес бирден: 
– Балтанъ тапылдымы оджа? – деп сорайлар. 
– Тапылды, – дей оджа. 
– Шукюр, белядан къуртулдыкъ. 
– О даа насыл беля? 
– Балта тапылмагъаны такъдирде, акълынъда олгъан къурназлыкънен къоркъузгъан эдинъ
де?! 
– Догърусыны айт, оджа, акълынъда не ярамазлыкъ бар эди? 
– Балтам тапылмагъан олса... янъысыны яптыраджакъ эдим. Ярамазлыкъ шундан ибарет
эди. 
 
 
BALTA 
Nasreddin oca bir kün çoqtan çoq odun parlay. Aqşam yorulıp kirgende, odun parlağan yerde 
baltasını unutıp qaldıra. 
– Ortalıq amanlıq. Bir şey olmaz, – dep yuqlamağa yata. 
Oca saba turğanınen kene odun parlamaq istey. Amma baltasını tapıp olamay. Qıdırmağan teşigi 
qalmay. Dersiñ, qanatlanıp uçqan. Yoq! Oca özüni sıqmay. Eki qolunı cebine soqıp, köy içine çıqa. 
Köy cemaatınıñ çoqusı tükân qarçığasına toplaşqanlar. Oca olarnıñ yanına kele. Selâm-kelâmdan 
soñ, öz derdini ayta başlay: 
– Mal degende, babamdan qalma bir baltam bar edi. Bu gece onı da hırsızlağanlar. 
– Yalandır. 
– Yalannı-malannı añlamam, kim alğan olsa da, baltanı yerine ketirip qoysın. Men qorquzmaq 
istemeyim. Lâkin talap etem. Balta yerinde olsun. Balta tapılmağanı taqdirde fikirimde bir qurnazlıq 
bar, onı yaparım, epiñizge qıyın olur. Soñ, maña canıñız ağırmasın, – dey. Şay dey de, adamlarnıñ 
yüregine mıh soqıp, evine qayta. 
Adamlar abdıraşalar. Ne yapacaqlarını bilmeyler. Ocanıñ fikirindeki qurnazlıqtan qorqalar. 
Köyge “Ocanıñ baltasını kim de hırsızlağan olsa, qaytarsın! Soñu yaramaycaq”, degen dellâl qaqıla. 
Şu gecesi cemaat raatsız yuqlay. 
Ekinci künü adamlar sabadan, kene tükân qarçığasına toplanğanlar. Ne oldı eken? Balta 
tapıldımı eken? – davası çezilgen arada, küle-küle Nasreddin oca kelip qala. 
Er kes birden: 
– Baltañ tapıldımı oca? – dep soraylar. 
– Tapıldı, – dey oca. 
– Şükür, belâdan qurtuldıq. 
– O daa nasıl belâ? 
– Balta tapılmağanı taqdirde, aqlıñda olğan qurnazlıqnen qorquzğan ediñ de?! 
– Doğrusını ayt, oca, aqlıñda ne yaramazlıq bar edi? 
– Baltam tapılmağan olsa... yañısını yaptıracaq edim. Yaramazlıq şundan ibaret edi. 

 

Источник
http://medeniye.org