Перейти к основному содержанию
урф-адетлеримизни унутмайыкъ

 

Эшреф Шемьи-заденинъ эсерлери къырымтатар эдебиятында айрыджа ер алалар. Онынъ халкънынъ юрегине яткъан ­аджайип шиирлери, эдебий макъалелери, табиий ки, шаирге олгъан севгини даа зияде арттыра.
Шаирнинъ «Ленин байрагъы» газетасында басылгъан эр бир макъалесине  окъуйыджылардан чокътан-чокъ сесленювлер келе эди.
И. Гаспринский адына китапханенинъ архивинде шаирнинъ язгъан мектюплеринен бир сырада, онъа кельген къаршылыкъ мектюплери айры папкаларда топлангъан. Мектюплерни мектеп талебелери, студентлер, азыджы, шаирлер, алимлер язгъанлар.
Иште, архивден алынгъан мектюплерден бир къачыны окъуйыкъ:
 
…«Ленин байрагъы» газетасында Ашыкъ Умернинъ яратыджылыгъына багъышлангъан макъалелерни чокъ бегендим.
Севимли шаиримиз Э.Шемьи-заде бу балабан, аджайип макъале дюнья юзю корьмеси ичюн пек чокъ кучь ве гъайрет сарф эткен. Шаир Э.Шемьи-заденинъ Ашыкъ Умер акъкъындаки бу ильмий эсерининъ бизлер, хусусан яшлар ичюн пек буюк эмиети бар», деп яза Янъы­ёл шеэринден Нури Абдуллаев.                                      
Шаир Эрдживан Керменчикли бир группа аркъадашлары адындан язгъан мектюбинде бу ильмий ишке бойле къыймет кесе:
«Эшреф Шемьи-заде Ашыкъ Умернинъ яратыджылыгъындан кетирген мисаллерни пек буюк меракънен окъудым.
ХVII асырдан къалгъан бу мирас эдебиятымыз, илле яшлыкъ арасында буюк теэссурат къалдырды. Япкъан буюк ве муим бу иш ичюн Эшреф агъагъа тешеккюримизни бильдирип ве илериде даа буюк мувафакъиетлер истеймиз…».
 
«Ашыкъ Умернинъ яратыджылыгъыны къозгъалтып терен  къуюдан чыкъарып, эсимизге тюшюргенинъиз бизге пек буюк къуванч багъышлады…», - деп яза шаирнинъ мухлислеринден бириси М. Къуртбединова.
Эшреф Шемьи-заденинъ «Аслыхан» поэмасына кельген мектюплер папкасыны ачар экенмиз, бу эсерге де окъуйыджылар дегерли къыймет кескенлери ачыкъ-айдын корюнип тура:
 
«Получил твою новую поэму «Аслыхан». Давно я не читал на родном языке солидное поэтическое произведение. С большим удовольствием и наслаждением читал я  поэму и позволь мне поздравить тебя с творческой удачей.
Свои замечания дал.  31.07. 64 г.
Р.S. Если время позволит, сообщи свое мнение, что тебе приемлемо из этих беглых замечаний», - деп яза белли алим, СССР педагогика  илимлери докторы, профессор А. Измайлов.
 
Сеит-Халил Сейдаметовнынъ мектюбинде поэма акъкъында бойле сёзлерни окъуймыз:
 
«Поэманы окъугъан сайын кейфим келе, гонълюм джоша, козьлеримден яш акъа. Поэманынъ къыймети пек буюк. Бу эдебиятымызгъа дегерсиз бир бахшыш ве мирастыр.
Эльязма къол-къолдан юре. Оны санъа кери къайтарув ве бу хусуста озь фикиримни язып ёлламакъ меселеси де бу себептен кечикти». 17.04.65 с.
 
Белли йырджымыз Сабрие Эре­джепова мектюбинде бойле яза: «Сенинъ башлагъан ишинъ энъ  къыйметли ве керек ишлернинъ бири, лякин девамы ёкъ.
Эшреф, сен бу ишни девам эт. Буюк хызметинъ ичюн бинъ тешеккюр».
Бу мектюплер, бу сыджакъ сёзлер, эльбет де, эр бир шаирге насылдыр бир мельэм киби эди. Олар даа буюк эсерлер яратувгъа гонъюль бере эдилер.
 
Эшреф Шемьи-заде бу алгъыш толу мектюплерни окъур экен, бойле сатырларны язып къалдыргъан:
«О йыллары Фатма Бегишева манъа «Эшреф, сенинъ «Дёрт тальтинке» шииринъ акъкъында пек чокъ мектюп кельди», дегени хатырымда.
Демек, меним поэзиям халкъкъа керек экен. Манъа башкъа бахт керекмей».
 
Мектюплерни Эмсае Аблемитова окъуды.
 
Мектюплер И. Гаспринский адына китапханенинъ  архивинден алынды.

Категория

Источник
http://www.yanidunya.org