Перейти к основному содержанию
урф-адетлеримизни унутмайыкъ
Догъды: XVI-нджы асыр
Вефат этти: 1601 сенеси
 
Къырымлы эдебиятшнас алим ве айны заманда шаир Усеин Кефевий XVI-нджы юзйыллыкънынъ биринджи ярысында Къырымнынъ Кефе (Феодосия) шеэринде догъду. О, о заманлары кенди бильги оджакълары иле мешур олгъан Къырым Медреселеринде тасиль алды.
Усеин Кефевий 1577 сенеси къорантасы иле Истанбулгъа (Тюркие) кочюп бара. О озюнинъ истидаты ве терен бильгиси саесинде къыскъа бир вакъыт ичерисинде Истанбул муневверлери арасында севги ве урьмет къазана. Эбет, о мында да озь бильгисини девам эте. Сонъра о, Мединеи-Муневвер къадысы Давудзаденинъ янында хызмет этмек иле бирликте эп ильмий тасиль ала. Усеин Кефевий 1585 сенесинден та 1598 сенесине къадар Тюркиенинъ бир сыра намлы Медреселеринде муаллим чалыша. 1598 сенеси исе, о, Къуддус (Иерусалим) къадылыгъына йибериле. Буны эшиткен Медресе талебелери чокъ севимли муаллимининъ кетмемеси ичюн чешит маниачыкълар къыдыралар, тапалар. Велякин Усеин Кефевий талебелерине дей: «Бу гуняхкяр беденимни о мукъаддес топракълар иле темизлемек истейим. Онынъ ичюн бу вазифени къабул эттим…».
Усеин Кефевий 1599 сенеси Меккенинъ къадылыгъына таин этиле ве мезкюр вазифеде 1601 сенесине къадар булуна.
Усеин Кефевий озь девирининъ гъает истидатлы ве айны заманда гъает мешур муневверлеринден бири олгъаны хусуста бир сыра менбаларда да расткельмек мумкюн. Меселя, Мустафа Биргаз исимли алим, Усеин Кефевийнинъ санъаткъа – музыкагъа буюк истидаты, къабилиети олгъаны хусуста сёз юрюте. Башкъа муэллифлер исе, Усеин Кефевий Фельсефе Окъув Юрдунынъ алими олгъаны акъта сёйлейлер.
Эбет, Усеин Кефевий озюнден къалдыргъан асабалыгъы – мирасы бу фикирлерге ачыкъ-айдын мисаль ола билир. «Шерх-и Бухари-и Шериф иля хадиси-и», «Шерх-и Гюлистан», «Шерх-и мюслим-и шериф иля нист», «Шерх-и Диван-и Хафиз», «Шерх-и Лямийет-иль аджем Лит-Туграи», «Рюзнаме фи менакиб-иль улема вель мешайых вель фудаля», «Севаних-ут Тефевуль ве Леванихут Тевеффуль» ве иляхре, ве иляхре... Иште булар Усеин Кефевийнинъ къалеми астындан чыкъкъан эсерлерден тек базыларыдыр.
Тюркиеде нешир этильген «Къырым муэллифлери» серлевалы китап муэллифи Бурсалы Мемет Таирнинъ берген малюматына коре, Усеин Кефевий 1601 сенеси Меккеде вефат этти. Аллахнынъ рахметинде олсун.
Будур макъсудум ихван-и сафадан,
Бени унутмаялар бир дуадан.
 
* * *
Окъундукъча китабым бен олам яд,
Дуайи хайырла рухум ола шад.
* * *
Билюб къадрин ана эделер рагъбет,
Буна баран ичинде хайли шахрет.
* * *
Язалар, окъуялар эхл-и ирфан,
Ола алемде бир тазе Гулистан.
Хансарайли

Категория

Источник
http://leylaemir.org/