Шерьян Алиев. Къайда кетемиз?

КЪАЙДА КЕТЕМИЗ?
Дейлер: чокъ копюрлер кечеджекмиз биз,
Поездимиз тура эгерли атдай.
Уйкенлер сорайлар: «Къайда кетемиз,
Огюмизде не бар даа аятта?»
Суаллер, суаллер джевапсыз къала.
Денъизге атылгъан ташдайын чёке.
Тилеклер тилене: «Сен асра, аллам!..»
Базылар тилинде шамата, оке.
Вагонлар ортадан болюнген нарнен.
Тургъанда, таваны башынъа тие.
Кетемиз ютып тоз ве аизарнен.
Нефес алмасы кучь, козьден яш ие.
Къапылар къапатылды, чабакълар урып,
Елумыз не якъкъа, недир я ниет?
Пек сескендик биз, гудок окюрип,
Вагон бир силькинип кочькен сание.
Къаранлыкъ арангъа къапавлы къойдай,
Hyp тюшкен деликке тельмире эр кес.
Юртнен сагълыкълашмакъ тюшюндже-ойда,
— Улькем, сагълыкънен къал!..
Бойле седа, сес!..
Сагълыкънен къалынъыз мамюр тарлалар,
Багъымыз, багъчамыз, Чатырдагъымыз!
Хатырланъыз бизни, октем далгъалар,
Ювманъыз, саильде къалсын изимиз!..
Сагълыкънен къал энди ат чапкъан къырым.
Сенсиз насыл яйрап, насыл къувнармыз.
Кундюк къаным тамгъан, эй, ешилъ Кърым,
Беллеме унутыр, я сувунырмыз!
Сельбилер сертейген, туман къоюргъан,
Къушлар чивильдиси атта мунълыдыр?
Пытакълар эль саллай поезд кечкен ань,
Дерсинъ, терек дегилъ — инсан гонълюдир.
Адамлар айретте, я ким гунахкяр,
Бельки, саткъын бардыр араларында.
Я нечюн эр кеске бу къадар эфкяр,
Нечюн туз сепелер яраларына!..
Шай десенъ, саткъынлар къайсы халкъта ёкъ,
Мумкюндир оларны саймакъ пармакънен.
Бир тамам къарышты къара эм де акъ,
Бутюн халкъ тутулды дерсинъ, къармакънен.
Шимди хаялыма келе бу ойлар,
О мааль бу акъта тюшюнмек къайда?
Козюм огюндедир солгъун чырайлар,
Кечкен вакъиалар олалар пейда...
Поезд токътагъанда, корь сен алекет,
Елджулар тюше де, nишиpe бир шей.
Биз де таптыкъ бир тотлу тенеке,
Эки де толачыкъ якъмагъа метий.
Базан пишмей къала къыздырмачымыз,
Поезд джёнеп башлай, етемиз чапып.
Eлуны шашырды ёлда къачымыз,
Къач куньлер кечкен сонъ кельдилер тапып.
Базы бирлери джойылды мытлакъ,
Кетти агълай-агълай сой ве соплары.
Бельки де, оларны сандылар къачакъ,
Ким динълер бинълернинъ айрылыкъ зарын?!
Эшелон артындан эшелон келе,
Санарсынъ учюнджи фронт ачылгъан.
Халкънынъ ах, налеси ташларны деле,
Огърамай олурмы юрек санчувгъа?!
Бир хаста козъ юмды бизим вагонда,
Вакъыт ёкъ олюни дефин этмеге.
Поезд бир тыныш шай токътагъан анъда,
Меджбур олдыкъ оны ташлап кетмеге!..
Мевтагъа сарылды тувгъап урувы,
Айрылып олмайлар, гудок къычыра.
Ким узатыр поезд токътап турувын...
Сонъ олар да озюни поездгъа ура...
Шу куню дерт тутты юклю къадынны,
Чулларнен орьттилер вагон кошесин,
Эшиттик ананынъ дерт-феръядыны,
Эшиттик сабийнинъ агълагъан сесин!..
Къайгъылы козълерде учкъунлай къуванч,
Hyp тюшкендай олды вагон ичине.
Эвляд — бу омрюнъде, ярынгъа таянч,
Эвлядлар кучь къоша даа кучюнъе.
Сабийни ювмагъа тузнен сув къайда,
Тар къафес ичинде эр бир шей къытлыкъ.
Денъиз суву къалгъан тек бир апайда,
Эбанай дей: «Тузы олмасын татлы».
Заметли ёлларнынъ хатырасы деп,
Замегуль къоюлды баланынъ ады.
Эшелонлар кете, огге кете эп,
Сайысын бильмейим, узюльмей арты...
Пенджеречик ачтыкъ, тахтаны кесип,
Орман ве голлерни сейир этемиз.
Бит сарды урбаны, бит сарды фесни,
Биз исе кетемиз, кене кетемиз...
Бир неэр расткельди, кечтик копюрден,
Санки копюр дегилъ, Волга къушагъы.
Къарышкъандай олды ернен кок бирден,
Сув мавы, мавыдыр кокнинъ къучагъы.
Саильге еткендже баттым къан-терге.
Гуя хаялымда копюр сарсыла.
Поезд авдарыла, дерсинъ неэрге,
Эр кес вагонларда сувда богъула!..
Бельки, ниетлери бизни тёкмектир
Шу сувлар тюбюне копюрни къырып.
Бельки, эджелимиз сувгъа чёкмектир,
Бизни ютаджакъмы далгъа къутурып?!.
Дешеттен сескенип козюмни ачсам,
Бакъам, саильдемиз, поезд эп кете.
Дерсинъ букюлъгендай копюр бир тамам,
Бизим артымыздан маъзюн козъ эте...
Хатырласам... Зорнен тутам озюмни,
Сёйлейджек олгъанда, тилим тутула.
Ким алдатып олур шаад козюмни,
Хатыралар энди сербестлик була!..
Копюр сарсылса да, даянды юкке,
Огюмизде беклей янъы саиллер.
Умютлер ашланды сонъра юрекке.
Бизни беклей дейлер, дигер юрт, иллер...
Эшелонлар юрип, бир айгъа якъын,
Къучагъынъа кирди, Орта Асия!
Сенинъ кенъ багърынъа сачылгъан халкъым,
Халкъларнынъ сайгъысын аля даа дуя!