Перейти к основному содержанию

Риза Фазыл

Riza Fazıl

1929–2016 12 книг автор, составитель

Риза Фазыл 1929 сенеси майыс 30-да Къарасувбазар районынынъ Барын коюнде догъды. 1944 сенеси ватандан сюргюн этильген халкъымызнынъ бир къысмы Кострома виляегининъ (Русие) Макарьев районына тюшти. Риза анда акъшамлыкъ мектепнинъ 7-нджи сыныфыны, 1955 сенеси Кострома тиджарет техникумыны, 1959 сенеси Самаркъанд (Озьбекистан) тиджарет институтынынъ икътисадият факультетини битирди. Бир къач йыл Къыргъызистаннынъ Ош шеэринде тиджарет ишханелеринде чалышты.

1965—1980 сенелери Ташкентте ана тилимизде чыкъкъан «Ленин байрагъы» газетасында терджиман, уйкен эдебий хадим, болюк мудири, 1980—1994 сенелери «Йылдыз» меджмуасында назм болюгининъ мудири, месуль кятип вазифелеринде булунды.

Шаирнинъ «Арамтамакъ», «Отьмек», «Койдешим», «Акъай олсанъ, чыкъ къаршыма!», «Сакъав кимдир?» киби ильки, шиирлери 1964 сенеси «Ленин байрагъы» газетасы саифелеринде дердж олундылар. Онынъ «Гуль ягъмуры» адлы икяеси ве бир сыра шиирлери 1968 сенеси «Октябрь ёлунен» ортакъ джыйынтыгъындан ер алдылар. 1970 сенеси Риза Фазылнынъ «Наврез» адлы биринджи шиирлер китабы басылып чыкъты. 1971 сенеси о тертип эткен «Къайда бирлик — анда тирилик» адлы аталар сёзлери джыйынтыгъы дюнья юзю корьди. Бундан сонъ чынълар ве манелерни топлап, 1975 сенеси китап алында нешир этгирди.

Риза Фазыл мектеп талебелери ичюн «Тувгъан эдебият» дерслигини азырлавда иштирак этти. Бу дерслик 1976 ве 1984 сенелери нешир олунды. 1977 сенеси «Аналар яш экенде» очерклер джыйынтыгъыны тертип этип чыкъарды. Лютфие Софу иле берабер «Аметханнынъ йылдызы» весикъалы повестини (1982), «Садыкълыкъ» (1979) очерклер китабыны, Ашыкъ Умернинъ эки джылтлы «Сайлама эсерлер»ини (1988, 1990) азырлап нешир эттирди.

Риза Фазыл языджы Сафтер Нагаевнен берабер «Къырымтатар эдебияты тарихына бир назар» монографиясыны язып, «Иылдыз» меджмуасында (1988, № 4, 6, 1989, № 3, 4, 5) бастырды. Бу монография 2001 сенеси «Къырымдевокъувпеднешир» тарафындан айры китап оларакъ нешир этильди.

Риза Фазыл Къырымгъа къайткъан сонъ, халкъымыз арасында динимизни тергъип этювде де гъайрет косьтермекге. О имам Абдульваит Сахтаранен берабер «Буюрынъыз дуагъа», «Иляийлер» китапларыны нешир эттирди, Къураны Керимнинъ изаатлы манасыны ана тилимизге чевирди. О, Озьбекистанда нам къазангъан медениет хадими унваныны алды. 2000 сенеси «» китабы ичюн Эшреф Шемьи-заде мукяфатына наиль олды. 200 сенеси «» китабы ичюн Къырым джумхуриети мукяфатыны къазанды. О Къырым Мухтар джумхуриетинде нам къазангъан санат эрбабыдыр.

Риза Фазыл 1975 сенесинден Языджылар бирлигининъ азасы, 2008 сенесинден буя на Къырымтатар языджылары бирлигининъ реисидир.

Акъмесджит шеэринде яшай.

Источник: З. Къуртнезир, «Къырымтатар эдиплери» (2014), статья №139 Открыть книгу-источник

Книги автора

↑