Merdiven
Вид
Акъшам Тензиле къартана Орта мааллеге мусафирликке кетмек истеди.
– Баягъы вакъыттан берли Сабенен корюшмедим – деди. – Гъарип о зайыф аягъынен узакъкъа чыкъып оламай, мен де вакъыт тапып барамайым. Кетсенъ, къапыларны беклерсинъ. Джаным балам, бузавчыкъны арангъа къапатмагъа унутма.
– Гузель, – деди Абибулла Сулейманович, – къапарым. Къасевет этменъиз, буюкана. Къаранлыкъта къайтмагъа къоркъмазсынъызмы?
– Мен чокъ эгленмем. Яз вакъты. Шимди ятсы олур.
Марамасынен башыны орьтип ёлгъа чыкъты...
Орталыкъ азар-азар къаранлыкълашты. Дагълар сусты. Багъчадаки тереклернинъ къалабалыгъы козьден силинип, тегиз къара бир перде олып корюнди, лякин эвнинъ артындаки озен шувултысыны кесмеди.
Абибулла Сулейманович тынчлыкъны сейирге далды. О асылда сусып, этрафны динълемеге севе, бунда озюне зевкъ тапа эди.
Шимди бойле динъленип тургъанда, багъча тарафтан талгъын бир къадын давушы эшитильди. Эресленип еринден турды, тереклер арасында Лейля корюнди.
Абибулла Сулейманович онынъ янына аджеле суретте барды. Лейлянынъ тёбен тургъан башыны ынджытмай незакетнен котерди де:
– Сенсиз манъа омюр ёкъ, Лейля, – деди. – Шу эля козьлеринъни корьген кунюмден берли не къадар раатсыз геджелер кечирдим! Мен бир дели киби сокъакъларны, багъчаларны долашам. Зеинимде ялынъыз сенсинъ.
Лейля узун кирпиклерини котерди. Абибулла Сулеймановичке терен назарлар ташлады:
– Мени севесинъ, ойлеми? – деп сорады.
– Севем, Лейля. Хаялымда кезген бир сенсинъ. – О, Лейляны озюнинъ баврына сыкъты, эеджандан атешленген дудакъларындан опьти. Бири-биринден айырылмай, чокъ вакъыт сусып турдылар.
– Кечкен гедже къоркъунчлы тюш корьдим, – деди Лейля, – акъылыма кетирсем, аля юрегим титрей.
– Хайыр ола. О насыл тюш эди?
– Сенинънен дагъгъа кезинмеге чыкътыкъ. Учурымгъа якълашкъанда, артта къалдынъ. Мен алдымда, козьлери къан баскъан къашкъырнынъ узериме атылмагъа ниетленгенини корьгеним киби, санъа къычырдым. Сен узакътан, меним алыма сейир этерек, кульдинъ. Мен агъламагъа башладым. Бундан сонъ, къашкъыр дагъда ёкъ олды. Бу ер зарафатлы ер, кетейик, деп, элинъден тутмакъ истедим, бу арада бир арслангъа чевирильдинъ. Къычырмакъ истедим. Сен богъазыма япыштынъ, мени къаядан ашагъы фырлаттынъ... Уянгъан сонъ теляшкъа тюштим, сабагъа къадар юкълаямадым. Куньдюз сени корьмек истедим. Багъчада буюкананъ, Бекирнен сёйленип тургъаныны эслеген сонъ, эвге къайтып кельдим.
Абибулла Сулейманович тааджипке къалды.
– Эгер тюшлерге инанмакъ мумкюн исе, энъ эвеля мен эляк олмагъа борджлум, – деди. – Сувукъ къанлыкъны джойма. Буюканам, Бекирнен сёйлеше эди дейсинъ, ойлеми?
– Эбет.
– Бугунь оны джами янында корьдим. Аз къалды, селямымны алмай кечеджек эди.
– Ничюн?
– Чюнки манъа даргъын.
Лейля индемеди.
Абибулла Сулейманович онынъ сачларыны сыйпады, кедерли козьлерине бакъты.
– Ничюн индемейсинъ, Лейля? – деп сорады. – Сени кедерлендирген не?
Лейлянынъ козьлери яшландылар:
– Кетейик, Абибулла, – деди. – Риджа этем, бу койден кетейик.
– Къайда?
– Къайда олса да, кетейик. Энъ олмагъанда, Орта Асиягъа кетейик.
– Севгили Лейля! Мени севеджексинъми? Сёйле!
– Ничюн бойле суаллернен къальбимни якъасынъ? Энъ юксек хаялларымда яшагъан сенсинъ. Сени севмейджегимми?
– Я Бекир?
– Бекир... Ах, онынъ адыны анъма, юрегимни хырпалама! Мен онынъ, ялынъыз таныш аркъадаш олып къалгъаныны истейим. Мен шимдиден сонъ Бекирни, ич бир вакъыт сенинъ киби севалмайджагъым. Унутайыкъ, Абибулла! Кечкенлернинъ эписини унутайыкъ.
– Унутайыкъ... эгер унута бильсек, гузель. Мен Бекирнен эппейи омюр кечирдим. Шимди онынънен алякъам кесиледжек, бири-биримизге душман оладжакъмыз...
– Бу иште къабаатлы сен дегильсинъ...
– Ойле деме, Лейля! Мен къабаатлым. Лякин мен не япа билир эдим? Бу козьлер, бу гузель бакъышлар бармы?! Мен оларнынъ эсири олдым. Шимди ёлумдан мени кимсе къайтаралмайджакъ. Бутюн гонълюмнен санъа садыкъым. Эшитесинъми, Лейля? Сен йылдызларнынъ аякъдашы, тылсымлы бир мелексинъ. Эр сёзюнъе разым. Бир сёз сёйле, берабер узакъларгъа, эбет узакъларгъа, о тынч къум сараларына, о берекетли Фергъане бойларына кетейик. Анда бизни бахтияр омюр беклей.
– Мен... Ах, мен козьлеримнен корьгенлериме, къулакъларымнен эшиткенлериме инанмайым. Бу, манъа бир тюш киби келе. Даа тюневин къатый фикирге келювден аджиз эдим.
– Севимли Лейля! Демек, бири-биримизнинъ джефа ве сефасыны болюшеджекмиз, ойлеми?
– Ойле…
Багъчанынъ тереклери арасындан ай корюнди. Кокнинъ юзю агъарды, орталыкъ айдынлашты. Хош бир манзара ачылды.
– Гедженинъ гузеллигине дикъкъат этесинъми, Лейля? Акъшам сагъырлашып къалгъан багъча, шимди не къадар шырныкълы корюниш алды...
– Корем. Бу ай ярыкъ геджени ич акъылымдан чыкъармайджагъым...
Лейля, Абибулланынъ къолтугъындан тутты, акъырын-акъырын багъчанынъ теренлигине догъру адымладылар.
Оларнынъ юзьлери де терек талдаларында гизлене, де ай шавлелери алтында айдынлана эди.
Къомшу багъчаны айыргъан азбарнынъ устюндеки эрик терегининъ янына баргъанда, Абибулла Сулейманович токъталды:
– Ойле олса, мен де бу терекни унутмайджагъым, – деди ве кулюмсиреди. – Энъ севимли дакъкъаларымны бу терекнинъ астында кечирдим.
Лейля, башыны ашагъы эгильтти, экиси чокъ вакъыт сусып турдылар. Этрафны тынчлыкъ сарды. Шимди дагълар, багъчалар ялынъыз бу эки юрекнинъ урушыны динълей эди.
– Кеч олды, – деди Лейля, – пенджеремиздеки ярыкъ сёнди, корьдинъми? Къайтмакъ керек. – Элини узатаракъ, далгъын бир суретте: – гедженъиз хайырлы олсун, – деди.
Абибулла Сулейманович онынъ тирсегине къадар чыплакъ булунгъан беяз элини опькен сонъ:
– Хайыргъа къаршы, – деп джевапланды.
Лейля тереклер арасында гъайып олып кетти.
Абибулла Сулейманович къайтып кельгенде, буюканасыны эвде корьди.
– Тенбилеп кеттим де я, балам, – деди Тензиле къартий. – Къапыларны беклемегенсинъ. Бузавны айырмагъансынъ. Алай сютюмни эмип битирген. Машалла, машалла! Пек беджерикли экенсинъ. Тфу... тфу... назар тиймесин...– деп кулюмсиреди.
Торуны да кулип джиберди.
Книгу читает синтезированный голос — это не запись человека. Текст книги подлинный.
Нажмите на слово, чтобы открыть словарную статью. Стрелки влево и вправо переходят на соседнее слово, Escape закрывает статью.