Тензиле къартана акъшам торуныны софа алдында беклей эди. Тереклер арасындан онынъ эвге келеяткъаныны корьгенинен:

– Балам, энди къасевет этип башлагъан эдим, – деди. – Ачыкъмадынъмы? Уйлеге азырлагъан емегим сувып къалды. Джурь-джур, айды!

Софанынъ алдында курьсю узерине синини ерлештирип, ашамагъа отурдылар.

Бекирнен бираз кезиндик, – деди Абибулла Сулейманович, – ондан сонъ, эвлерине кирдим.

– Лейля ёкъмы эди, балам?

– Эпимиз берабер эдик.

– Сонъ, насыл, бегендинъми?

Абибулла Сулейманович джевап бермеди. Ашап битирген сонъ:

– Чокъ джурьдик, ёрулдым, буюкана, – деди: – Ярын арыкъбашкъа кетеджекмиз.

Арасы ярым саат кечер-кечмез, сетнинъ устюне чалкъа тюшип ятты. Тензиле къартана исе, тышта оджакъ башында агъызында чубугъы, чокъ вакъыт пугъунынъ сесине, озеннинъ шувултысына, копеклернинъ давушына динъленип турды.

Абибулла Сулеймановичнинъ кеч вакъыткъа къадар козюне юкъу кирмеди. Онынъ хаялында Лейля джанланды.

Багъчада, голь янындаки тереклернинъ кольгесинде тургъанда бу къызнынъ бакъышларында не къадар татлы омюр аляметлери окъула эди... Аляметлери дегиль, онынъ озю бус-бутюн аят эди. О, багъчада учкъан он еди сербест бир къуш, далда отькен севимли бульбуль эди. О, бир саадет дюньясы эди. Лякин не файда ки... о, башкъасынынъ оладжакъ... о, буллюр киби вуджутны тезден башкъасы сараджакъ, онынъ опюшлеринен зевкъланаджакъ.

Тюшюнген сайын сагъына-солуна айланды, ястыгъыны бир ерден дигер ерге авуштырды, оларны юмрукълады, ахыр-сонъу, юзь устюне къапакъланып, башыны пуфкъа комди.

Куньдюзки кезинтиден сонъ, ничюндир къальбинде Бекирге къаршы гизли ислер уянды. Эвлерини корьгенде, бегенмеди. "Медений адамнынъ дурагъына бенъземей", деди. Онынъ анъында Бекирден узакълашмакъ ичюн, куньджюликке бенъзер бир зевал догъды.

Козьлери юкъугъа кетейим дегенде, Усьниени хатырлады. Онынъ сонъ куньлерде кедерден сарарып солгъан чересини козь огюне кетирди, азапланды.

Саба тургъанда, кунеш догъмагъан эди. Буюканасынынъ багъчада бибер суваргъаныны корип, янына кельди:

– Буюкана, – деди. – Эвде ишинъиз олса, къайтынъыз. Мен суварырым.

Тензиле къартана торунынынъ юзюне бакъты, онынъ чырайы когергенини, козьлерининъ асты мораргъаныны корьди.

– Ничюн бойле эрте турдынъ, огълум? – деп сорады. – Кёр чибин таладымы ёкъса?

Абибулла Сулейманович буюканасынынъ къолундан чапаны алды, ёлакънынъ уджуна чыкъкъан сувны къуру ёлакъкъа джиберди, сонъра башыны котерип:

– Хайыр, ич бир шей таламады, – деп джевап берди. – Пек гузель юкъладым. Кетинъиз, мен беджеририм...

Тензиле къартана, бибер оджагъы башында юлкъып ташлагъан когетлерини къучагъына алып, эвге къайтты.

Номай сувнен биберлерни сувармакъ зевкълы эди. Базы сыраларнынъ топрагъы эшилип, сув дигер ёлакъларны голлендирди исе де, оджакънынъ ярысына баргъан сонъ, тюз ерде, сув бир даа ташмады.

Оджакъны суварып битирген маальде кунеш энди Бабулгъаннынъ устюне бир сырыкъ бою къадар котерильген, орталыкъны къыздыргъан, ве онынъ джелькесини терлетип башлагъан эди.

Элиндеки чапаны ташлады, улукътаки сувгъа элини-бетини джувып, эвге къайтып кельди.

Саба емегинден сонъ, софанынъ алдына чыкъкъанда Бекирни корьди.

– Кетемизми? – деп сорады.

– Кетемиз, – деди Абибулла Сулейманович. – Къармакъ кетирдинъми?

– Кетирдим. Бакъ, келишеми? – О элини ачып, къармакъларны косьтеререк, таякъ тапмакъ керек, – деп иляве этти.

Абибулла Сулейманович эвнинъ артына айланды, пытакъ кесмек ичюн курюч терегине минди. Бекир бу арада софанынъ алдындан гъайып олды, бираздан сонъ, Лейлянен бирликте къайтып кельди.

Абибулла Сулейманович таякъларны алып кельди. Оджакъ янындаки курьсю узеринде отургъан Лейляны корьгенде, юрегинде севинч ве зевкъ ис этти.

– Хош кельдинъиз, – деди. – Коресинъизми, сизге къармакъ таягъы азырладым. Балыкъларымызны болюшеджекмиз. Бедава беллеменъиз...

– Эгер тутсам, эписини бермеге азырым, – деди Лейля. – Лякин болюшмеге шей тапылмаз деп къоркъам.

Бекир таякъларны къолтугъына къысты, Абибулла Сулейманович сылавчан къоймакъ ичюн эски тенеке къуту алды, Лейля исе йипек боюн багъыны чезип, башына багълады, ёлгъа чыкътылар.

Арыкъбашкъа еткенге къадар Лейля, Бекирнинъ къолтугъыны быракъмады. Озен боюндаки ирили-уфакълы ташлар, юксек бентлер, сарп кечитлер оны зиетлендирди, ёрултты. Абибулла Сулейманович исе, бирер-бирер ташларнынъ астындан сылавчан къыдырды, къутусыны толдурмай вазгечмеди.

– Иште энди кельдик, – деди Бекир. – Бираз нефес алып, сонъра ишке башлармыз, шай дегильми?

– Эбет, ашыкъмагъа не бар? – деди Лейля, сонъ Абибулла Сулеймановичке айланып: – Сизинъ, саба эрте багъчада чалышкъанынъызны сейир эттим! – деп, иляве этти. Бу къадар ишкир экенинъизни бильмей эдим.

Абибулла кулюмсиреди:

– Саба эрте турдым. Джаным сыкъылды. Айды, дедим, буюканама ярдым этейим...

– Ярыгъынъыз яры гедже маалинде аля даа сёнмей эди. Зан этсем, пек кеч яттынъыз.

– Буюканам отурып къалды. Мен эрте яттым…

Абибулла Сулейманович сусты. Ялынъыз теренден кокюс кечирди, сонъра, таягъына йипни багълады, къармагъынынъ уджуна сылавчан кечирип, тыйнакънынъ кенарындаки юксек ташнынъ узерине чыкъты. Бу арада, аякъкъапларынынъ бавларыны чезеяткъан Бекирге:

– Мында балыкъ чокъ, – деп мураджаат этти. – Меним умютим ерине келеджекке бенъзей. Бу зенаатны пек севем.

Бекир балакъларыны чермеп, озеннинъ дигер ягъына кечерек, сувнынъ узерине коньделен узанып кеткен къалын къарагъач терегининъ устюне ерлешти, къармагъыны сувгъа атты.

– Къана, бакъайыкъ, – деди Лейля, – энъ алдын балыкъны ким тутса, бахытлы одыр.

– Ойле олса, къармакъны ташлайым, – деди Абибулла Сулейманович, – чюнки омрюмде ич бир вакъыт бахытлы олмадым ве олурым деп де тюшюнмейим.

– Бу къадар умютсизлик...– деди Лейля.

– Чокъ языкъ ки, сёйлегеним – акъикъат.

Бу эснада Абибулла Сулейманович элиндеки таягъынынъ къыбырдагъаныны дуйды. Элини бирден юкъары тартты: къармагъынынъ уджунда буюк бир сазаннынъ чапалангъаныны корьди.

Лейля еринден атылып турды. Абибулла Сулеймановичнинъ янына кельди:

– Акъикъатынъыз бойле оламы? – деп кульди. – Шимдиден сонъ сёзюнъизге инанмайджагъым. Бекир!..

Бекир... бакъса, не буюк сазан!..

Ишине буюк дикъкъатнен козетип тургъан Бекир башыны биле котерип бакъмай:

– Пек къычырма, балыкъларны къоркъузырсынъ, – деди. – Бир плякъа айланып джуре, асыл да тюшмей.

Ав уйлеге къадар девам этти. Бу зенааткъа Лейля да къошулмакъ истеди, къармагъыны къач кере атып бакъты, тюшкен шей олмагъан сонъ, вазгечти. Бир талай вакъыт, озь башына озен боюнда гъайып олып, къайдадыр, джувунып, сыланып кельди.

Бекирнен муамелесинде самимий корюнген Лейля эр лакъырдысында Абибулла Сулеймановичнинъ табиатындаки инджеликлерни огренмеге авес эткени дуюлды. О, Абибулла Сулеймановичнинъ арекетлеринде насылдыр, бир къабалыкъ, низамсызлыкъ окъуй, бу себептен де, онынъ анги аят ёлуны таптап кельгенини ве насыл ёлнен кетеджегини бильмек истей эди. Лейля Бекирнен сёйлеше, Абибулла Сулеймановични динълей эди.

Абибулла Сулейманович исе къармагъыны озенге ата, сувда Лейлянынъ козьлерини къыдыра эди.

Насыл олды, насыл олмады, ава бирден денъишти. Тёпеде буюк къара булут пейда олды.

Кучьлю ель чыкъты, тереклернинъ пытакъларыны саллап башлады.

Лейля, сыярып башлагъан кок юзюне бакъты да:

– Бетиме ягъмур тамчысы тюшти, – деп къычырды. – Къайтмакъ керек, давранынъыз!! – о, деръал аякъкъапларыны кийди, аджеле-аджеле ёлгъа тюшти. Чокъкъа бармай, артындан Бекир ве Абибулла Сулейманович кочьтилер.

Койге келип киргенде, экинди маали эди. Ягъмур бираз сепелеп бакъты, ягъмай, ачылып кетти.

Абибулла Сулейманович къапы алдында сагълыкълашып, эвге кирди.

Лейлянынъ юрегинде бир къатиетсизлик, бир зайыфлыкъ асыл олды. Мийини амансыз бир къурт кемирди, кедерлендирди.

О, шимди эвге кетип, миндер узерине йыкъыларакъ, тойгъанджек агъламакъ истей эди.

Ешиль боялы араба къапынынъ алдында айырылышкъанда, Бекир ондан:

– Бизге барайыкъмы, Лейля? – деп сорады. – Ничюн индемейсинъ?

Лейля, тюшюнджели башыны акъырындан юкъары къалдырып, Бекирнинъ аджизлик ичинде къалгъан козьлерине бакъаракъ:

– Хайыр, баралмайджагъым, – деп джевап берди ве къапынынъ къанатыны орьтип, гъайып олды.