Н.Челебиджиханнынъ эвленмеси

Н.Челебиджихан бинъ докъуз юз он учь сенеси Парижге Джафер Сейдаметке мектюп ёллай. Мектюбинде бильдиргени киби, о, Дж.Сейдаметнинъ Истанбулгъа кельмесини риджа эте. Н.Челебиджиханнен Джафер Сейдамет шу сененинъ июнь айында Истанбулда корюшелер. Мезкюр алельхусус корюшювнинъ эсас себеби шундан ибарет эди: Челебиджиханнынъ Кезлевде яшагъан Достмамбет Аджы адына бир аркъадашы онъа о ернинъ энъ эски ве энъ зенгин, Гъафурийлернинъ аилелеринден олгъан Сеит Абди Аджынынъ къызына эвленмекни тевсие эте. Къызнынъ ана-бабасындан, кучюк бир къардашындан башкъа кимсеси олмагъанындан Челебиджиханнынъ бу аиледе сербест оларакъ вазиетни идаре этеджегини айта ве о разы олгъан такъдирде меселени аль этмеге сёз бере. Н.Челебиджихан башкъа бир къызны севе эди. Ве Достмамбет Аджынынъ теклифи оны бираз уйгъунсыз алгъа къалдыра. Чюнки Сеит Абди Аджынынъ аилеси зенгин эди. Н.Челебиджихан аркъадашлары арасында «парагъа сатылды» деген мыш-мышлар чыкъаджагъына пек сыкъыла эди. Лякин меселенинъ башкъа тарафы да бар эди: Челебиджиханнынъ бабасынынъ маддий вазиети пек фена эди. Къорантадан маддий ярдым оладжагъына умюти ёкъ эди. Окъувыны битирмек, аятыны илимге бермек, миллий ишлерде сербест олмакъ Челебиджихан ичюн эр шейдемек эди. Акс алда бу аяттан не мана, не мантыкъ къала. Челебиджихан бутюн бу шейлерни Дж.Сейдаметнен баш-башкъа келип музакере эткенлеринден сонъ, Достмамбет Аджыгъа мектюп яза ве эвленген такъдирде де тасилини девам эттирмек ниетинде олгъаныны, рефикъасынен Петербурггъа кетеджеклерини, бутюн аятыны илим ве миллий ишлерге багъышлайджагъыны ве шахсий вазиетини анълата. Шартлары къабул этильген такъдирде телеграмма ёлламасыны ве Одессада Достмамбет Аджынен корюшип Кезлевге бирликте кетеджеклерини ве нишан мерасимининъ япылабиледжегини бильдире. Номан Челебиджихан, бойлеликнен, Сеит Абди Аджынынъ къызына эвлене. Петербургдаки тасилини яры ёлда быракъмамакъ ичюн Челебиджихан рефикъасыны алып, анда кете. Эвленгенинден сонъ кельген рефакъ ве саадет Челебиджихангъа миллий ишлерде даа да къуветли чалышмагъа имкян бере. Русиеде олаяткъан вакъиалар, халкъ кутьлелери арасында эп баш котереяткъан наразылыкълар Челебиджиханны теренден раатсызламагъа башлайлар. Джафер Сейдамет иле бир арагъа кельгенлеринде Къырымда гизли тешкилятлар агъыны къурмакъ макъсадгъа уйгъун олабиледжеги акъкъында къонушалар. Бинъ докъуз юз он дёрт сенеси Одессада «Ватан» джемиетининъ шубесини ачалар. Айны шу сененинъ язында Джафер Сейдамет Кезлевге Челебиджихангъа мусафирликке келе. Олар Къырымдаки гизли «Ватан» джемиетинден олгъан аркъадашларыны Акъмесджитте Вели Ибраимовнынъ чалышкъан къавеханесинде топламагъа агъыз бирлик япалар. Бельгиленген куньде бу ерде топланалар ве Къырымдаки вазиетни музакере этелер, ве ишбу вазиетни, «чарлыкънынъ динимизге, мектеплеримизге, вакъуфларымызгъа кетирген зарарыны, миллий дурумымыз ве миллий вазифелеримизни анълатмакъ ичюн зарур ишлерни алып бармакъны къарарлаштыралар».